ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ’NİN

96. YILDÖNÜMÜ HAFTASI PROGRAMI

18 MART 2011 ÇANAKKALE PROGRAMI

18 MART 2011 GELİBOLU YARIMADASI PROGRAMI

Vatan istediler.Olur, veririz dedik,
Vatanı vereceğiz sandılar..
Biz size vatan değil,
Vatan uğruna… canımızı veririz demek istedik….!

Vatan istediler.
Bizim değil ki dedik.
Vatanı sahipsiz sandılar,
Biz, bu vatan sahipsiz demedik,
Biz, bu vatanın emanetcisiyiz demek istedik….!

Vatan istediler.Şimdimi dedik…
Pazarlık yapıyoruz sandılar,
Biz, pazarlık yapalım demedik,
Ecelinize bu kadar erkenmi susadınız demek istedik…!

Vatan istediler..Alın dedik..
Bizi kendileri gibi dönek sandılar..
Biz alında sizin olsun demedik,
Alabiliyorsanız alında görelim demek istedik…..!

Vatan istediler.
Vatan verilirmi dedik,
Bizi vatansız sandılar,
Biz size bu vatan yalnızca bizim demedik,
Bu vatan Türküm diyen herkezin vatanıdır demek istedik…!
Ama siz anlamadınız…

Troya

Günümüzde Türkiye sınırları içinde yer alan Troya kentinin adı Fransızcanın etkisiyle bu dildeki Troie kelimesinin okunuşundan Türkçeye Truva olarak da geçti ve yaygınlaştı. Anadolu’daki bir kentin isminin Fransızca’dan alınması arkeologlar ve resmi kurumlarca eleştirilmekte, “Troya” adı yaygınlaştırılmaya çalışılmaktadır.

Bugünkü Hisarlık (39°58′K, 26°13′D) mevkinde 1870′lerde Alman arkeolog Heinrich Schliemann tarafından keşfedilen antik şehrin kalıntılarında ondan daha sonra yapılan kazılar sonucunda, aynı yerde yedi kez -farklı dönemlerde- kent kurulduğu ve farklı dönemlere ait 33 katman olduğu saptanmıştır. Schliemann Troya’da bulduğu hazineyi önce Yunanistan’a kaçırmıştır. II. Dünya Savaşı’ndan önce Almanya’da olduğu bilinmekte olan hazine daha sonra kayıplara karışmış ve yakın zamana dek hazine hakkında bilgi alınamamıştır. Fakat kısa zaman önce Ruslar bu hazinenin kendilerinde olduğunu açıklamışlardır.

Troyalılar, Sardis kökenli Herakleid hanedanının yerine geçmiş ve Anadolu’yu 505 yıl boyunca Lidya krallığı Candaules (MÖ 735-718)dönemine dek yönetmişlerdir. İonlar, Kimmerler, Frigyalılar, Miletliler onlardan sonra Anadolu’da yayılmış, ardından MÖ 546 yılında Pers istilası gelmiştir.

Troya’lı kahramanlar

Dardanus (Troya’nın kurucusu ve Çanakkale Boğazı’nın isim babası), Laomedon, Ganymede, Priamos, Paris, Hector, Teucer, Aesacus, Oenone, Tithonus, Antigone, Memnon, Corythus, Aineias, Brutus, Elymus.

Arkeolojik Troya

• Troya I 3000-2600 (Batı Anadolu EB 1)
• Troya II 2600-2250 (Batı Anadolu EB 2)
• Troya III 2250-2100 (Batı Anadolu EB 3)
• Troya IV 2100-1950 (Batı Anadolu EB 3)
• Troya V (Batı Anadolu EB 3)
• Troya VI: MÖ 17. yüzyıl – MÖ 15. yüzyıl
• Troya VIh: Geç Bronz Çağı MÖ 14. yüzyıl
• Troya VIIa: ca. MÖ 1300 – MÖ 1190 Homerik Troya dönemi
• Troya VIIb₁: MÖ 12. yüzyıl
• Troya VIIb₂: MÖ 11. yüzyıl
• Troya VIIb₃: yaklaşık MÖ 950
• Troya VIII: MÖ 700
• Troya IX: Helenistik Ilium, MS 1. yüzyıl

Görüntülerin küçük yaştaki çocuklara izletilmemesi tavsiye olunur.

Sarıkamış Harekatı (22 Aralık 1914-15 Ocak 1915)

Osmanlı Devleti, Almanya ile yapılan anlaşmanın ardından Birinci Dünya Savaşı’na girmek zorunda kalmıştır. Ancak Balkan Savaşı’ndan yeni çıkmış olması ve yeterli hazırlıkları yapma imkânı ve zamanı olmadığından dolayı savaşın ilerleyen dönemlerinde büyük olumsuzluklarla karşı karşıya kalmıştır.

Osmanlı donanmasına bağlı Yavuz ve Midilli gemilerinin Sivastopol’u bombardımanının ardından 1 Kasım 1914 günü Rus Ordusu hududu geçerek baskın tarzında taarruza başlamıştır. Erzurum genel istikametinde ilerleyen Rus Kuvvetleri, 7-12 Kasımda Köprüköy ve 17-20 Kasımda cereyan eden Azap muharebelerini kaybederek geri çekilmek zorunda kalmıştır. Savaşın ilk aylarında meydana gelen bu durum, Ordunun subay ve erleri üzerinde olumlu bir etki yaratmıştır. Ancak ağır zayiat veren 3’üncü Türk Ordusu, geri çekilen düşmanı takip edememiş; daha elverişli bir arazide toplanmak, takviye kuvvetlerinin gelmesini beklemek ve yeni bir Rus taarruzunu karşılamaya hazır olmak amacıyla 8-10 km kadar geri çekilmiştir.

Avrupa’da savaşın mevzi harbine dönüşmesi ve Galiçya’da Avusturyalıların Ruslar karşısında zor durumda kalmaları üzerine Başkomutan Vekili Enver Paşa, müttefiklerin Avrupa’daki yükünü hafifletmek için ”Alman Başkomutanlığının da etkisiyle” Doğu Cephesi’nde Rusların imhasını hedef alan büyük ölçüde kuşatıcı bir taarruza karar vermiştir.

Enver Paşa, icra edilecek bir taarruzla 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda (93 Harbi) Doğu Anadolu’da kaybedilen toprakların (Kars, Batum, Artvin ve Ardahan) geri alınmasını ve müteakiben harekâtın Kafkasya’ya aktarılmasını mümkün görüyordu.

Tümgeneral Hasan İzzet Paşa Enver Paşa, bu amaçla 14 Aralık 1914’te İstanbul’dan Köprüköy’e gelmiştir. Taarruzun bahara bırakılmasını öneren 3’üncü Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa’yı görevinden alarak 3’üncü Ordu Komutanlığını kendi üzerine almıştır.

Bu harekâtı icra edecek 3’üncü Ordu; 9, 10 ,11’inci Kolordular ve 2’nci Süvari Tümeninden oluşuyordu. Cephedeki Rus mevcudu 100.000, 3’üncü Ordunun mevcudu ise 120.000 idi. Türk ordusu sayıca fazla olmasına rağmen Ruslar, ağır silah, topçu ve donatım bakımından kesin bir üstünlüğe sahiptiler.

22 Aralık 1914 – 15 Ocak 1915 tarihleri arasında cereyan eden Sarıkamış Muharebeleri’nde Türk Ordusunun uyguladığı plan, bir kolorduyla düşmanın cepheden tespitini, iki kolorduyla kuzey kanadından kuşatılarak düşman cephesinin 30-35 km kadar gerisindeki Sarıkamış’ın ele geçirilmesiyle büyük düşman kuvvetlerinin imhasını öngörüyordu.

Tamamen karlarla kaplı, çok yüksek dağlık ve yolsuz bir arazide o günün koşulları altında kış donatımından yoksun yaya ve atlı birliklerle yapılan bu harekât çok riskli idi. Özellikle 10’uncu Kolordu birlikleri, Allahuekber Dağları’nı aşarken çetin zorluklar ve kış şartları sebebiyle gerek miktar gerekse mevcut silahlar yönünden çok zayiat vermiştir. Nitekim Türk kuvvetlerinin büyük bir kısmı soğuktan donarak ölmüştür. Sarıkamış’a girebilen 300 kişilik bir kuvvet de Ruslar tarafından geri atılmıştır. Bu başarısızlık karşısında Enver Paşa, 10 Ocak 1915’te 3’üncü Ordu komutanlığını Tuğgeneral Hafız Hakkı Paşa’ya devrederek İstanbul’a dönmüştür.

Bu muharebelerde Rusların zayiatı 30.000, Türklerin zayiatı ise 60.000 kadardır. Ruslar; Türklerden 200 subay, 7000 eri esir, 20 makineli tüfekle 30 topu ganimet olarak almışlardır. Bu muharebeler sonucunda Doğu Anadolu, Rusların işgaline maruz kalmıştır.

Kaynak: www.tsk.mil.tr

***  Hatıralar ***

Köprülü Şerif Bey’in Anıları:
Köprülü Şerif Bey’in anılarında, Sarıkamış Harekatı’yla ilgili öne çıkan ifadelerden bazıları şöyle:
“Sarıkamış bize büyük bir ibret olduğu kadar tarihimize parlak bir sahife-i şereftir. Tarihlere şan olsun ki büyük bir Türk ordusu cahil ve divane kumandanın ihtirasıyla yüksek dağlar üstünde kara kışın tipisiyle, asırdide düşmanın güllesi ve kurşunlarıyla uğraşa, cenkleşe istiklal-i milli uğruna kamilen mahvoldu da bir neferi arka çevirmedi. Sarıkamış’ta hiç panik olmamıştır.”

Rus Kurmay Başkanı Pietroroviç’in

Prof. Dr. Bingür Sönmez ve Reyhan Yıldız’ın “Ateşe Dönen Dünya: Sarıkamış” adlı eserinde de Sarıkamış Harekatı sırasında Rus Kurmay Başkanı Pietroroviç’in kaleme aldığı bir günlüğündeki ifadeler de Türk askerinin kurşun sıkamadan donarak şehit olduğuna işaret ediliyor.

Pietroroviç’in günlüğünde, Sarıkamış Harekatı’nda Türk askerinin durumuyla ile ilgili şu bilgilere yer verdiği belirtiliyor:

“Allahuekber Dağları’ndaki Türk müfrezesini esir alamadım. Bizden çok evvel Allah’larına teslim olmuşlardı. İlk sırada diz çökmüş 5 kahraman… Omuz çukurlarına yasladıkları mavzerleri ile nişan almışlar. Tetiğe asılmak üzereler ama asılamamışlar. Kaput yakaları, Tanrı’nın rahmetini o civan delikanlıların yüreklerine akıtabilmek istercesine semaya dikilmiş kaskatı. Hele bıyıkları, hele hele bıyıkları ve sakalları, her biri birer füturat oku gibi çelik misali. Dinmiş olmasına rağmen şu kahredici tipinin bile örtüp kapatamadığı gözleri, apaçık.”

10. Kolordu askeri İrfanoğlu İsmail Efendi

Prof. Dr. Sönmez’in eserinde, ayrıca askerlikten muaf olmasına rağmen orduya gönülü olarak katılan 10. Kolordu askeri Rizeli İrfanoğlu İsmail Efendi’nin anıları da kolordu askerlerinin Allahuekber Dağları’nda yaşadıklarına şöyle, tanıklık ediyor:
“Harekatın ilk gecesinde yaylanın Kuran sesi ile inlediğini çok iyi hatırlıyorum. Herkes ölmek üzere olduğunu biliyordu. Kan kaybından, soğuktan öleceklerini biliyordu. Yani askerimiz henüz şehit olmamış, yarı mevcudu Kuran okuyordu. Mahşer gibi. Ne var ki gece yarısından sonra Kuran sesleri kesildi. Çünkü yaralıların hepsi öldü. Kolordu şehit oldu. Asker dondu. Sadece Kuran okunuyor. Ağlamak yok. Çünkü ağlamak demek bir ümit beklemek, bir ışık beklemek demektir. Herkes öleceğini biliyor. Gece yarısından sonra ses kesildi. Artık kolordunun sustuğunu ben de anladım. Ben yaralanmamıştım. O düzlükte, karanlıkta yaralanmamıştım. Soğuktan donabilirdim. Aklıma geldi ki yaralıların arasına gireyim. Şehit olan bazı askerlerin kaputlarını alarak üst üste giyerek sabahı buldum. Sonra sabah olunca benle birlikte bir kolordudan 10 kişi kaldığımızı anladık.”

Çanakkale Savaşı’nda Anafartalar Grup Komutanı olarak görev yapan Albay Mustafa Kemal’in, 8 Eylül 1915 tarihinde, Seddülbahir Cephesi’nde çarpışan 5′inci Kolordu Komutanı Fevzi Paşa’ya (Çakmak) kardeşinin şahadetine taziye  için yazdığı duygu yüklü mektup, kahraman Mehmetçik’teki yüksek ruhu gözler önüne serdi.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır, Çanakkale Savaşları’nda şehit olan subaylarla ilgili yaptığı araştırmalar kapsamında Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’in, 8 Eylül 1915 tarihinde taziyelerini bildirmek için Fevzi Paşa’ya yazdığı bir mektuba ulaştı. Yrd. Doç. Dr. Sayılır, çok özel olan bu mektubun Mustafa Kemal’in kadirşinaslığını bir kere daha ortaya koyduğunu söyledi. Yrd. Doç. Dr. Sayılır, Mustafa Kemal’in 20 kilometre mesafedeki Fevzi Paşa’ya üsteğmen olan kardeşi Mehmet Nazif’in Conkbayırı Muharebesi’nde şehit olduğunu, mektubunda “Büyük fedakarlıkların gerektirdiği bazı acılara tahammül etmenin zorunlu olduğu sizce de malumdur. Bu zorunluluğun doğurduğu ve sizi üzüntüye sevk edeceği tabii olan kardeşinizin şahadet haberi, bendenizi de gerçekten müteessir etmiştir” sözleriyle bildirdiğini aktardı. Sayılır, buradan Mustafa Kemal ile Fevzi Paşa arasındaki dostluk bağının ne kadar güçlü olduğunu anlamanın mümkün olduğunu kaydetti.

İşte O Mektup

Anafartalar Grubu

08 Eylül 1915

Huzur-ı Alilerine,

05 Eylül 1915 tarihli mektubunuzu dün aldım. Hakk-ı âcizânemde izhâr buyurulan iltifât ve teveccühâtınıza arz-ı teşekkür ederim.

Vatan-ı mukaddesimizi çiğnemeye çalışan hâin düşmana ancak âli-himmet arkadaşlarımızın istihkar-i mevt eylemeleri sayesinde iyi dersler verilmekledir. Vatanı tahlis için hûn-ı hamiyetlerini büyük bir şevk ile îsâr eden arkadaşlarımın gayretleriyle düşmanın her nevi teşebbüsat-ı müstakbelesine de mâni olunacağı hakkındaki itminanım ber-kemaldir.

Ancak, bu derecedeki âsâr-ı fedakarînin istilzam eylediği  bazı  acılara tahammülün zaruri olduğu zât-ı âlilerince de musaddaktır. Bu zaruretin ilcââtıyla sizi dûçâr-ı me’yüsiyet edeceği tabii bulunan biraderinizin haber-i şehâdeti bendenizi cidden müteessir ve giryân eylemiştir.

Şehid-i mağfur biraderiniz 08 Ağustos 1915’te millet ve memleketin hayat ve memat noktası olan Conkbayırı’nda düşmana atılan sufûfun ilerisinde idi.

Teessüratınıza bütün safvet ve samimiyet-i kalbiyemle iştirak eder ve Cenâb-ı Hakkın zât-ı âlilerine, aile-i kederdidenize sabr-ı cemîl buyurmasını tazarru ile arz-ı meveddet ve arz muhâleset ederim efendim.

Anafartalar Grubu Kumandanı Mustafa Kemal Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır, Mustafa Kemal’in, taziye mektubunda Gelibolu Cehpesi’nde çarpışan asker ve subaylara olan inancını da “Mukaddes vatanımızı çiğnemeye çalışan hain düşmana, ancak ölümü hiçe sayan arkadaşlarımızın sayesinde iyi dersler verilmektedir. Vatanı kurtarmak için temiz kanlarını büyük bir coşkuyla akıtan arkadaşlarımın gayretleri ile düşmanın şimdi ve gelecekteki her çeşit girişimine engel olunacağı hakkındaki inancım tamdır” sözleriyle ortaya koyduğunu ifade etti. Bu sözlerin Mehmetçik’in Çanakkale’de sergilediği üstün ruhu anlattığını dile getiren Yrd. Doç. Dr. Sayılır, “Bir komutanın askerlerine ve subaylarına olan güveni bu şekilde olduğu sürece zaferin kaçınılmaz olacağı aşikardır. Zaten öyle de olmuştur ve Çanakkale Savaşları Mustafa Kemal’in de belirttiği gibi bu yüksek ruh sayesinde kazanılmıştır” dedi.

Mehmet Nazif Kimdir?

Mustafa Kemal’in, ağabeyi Fevzi Paşa’ya şehadet haberini verdiği Üsteğmen Mehmet Nazif, 1902’de girdiği Harp Okulu’ndan 1905’te teğmen olarak mezun oldu. 1908’de ise Üsteğmenliğe terfi etti. Çanakkale’nin Bayramiç İlçesindeki Askerlik Şubesi 2′inci Bölüğü’nde görevli iken 3′üncü Kolordu Komutanlığı’nın isteğiyle 14 Nisan 1914’de 64′üncü Alay’a tayin edildi. 8 Ağustos 1915′de 64′üncü Alay 2′nci Tabur 1′inci Bölük Komutanı olarak görev yaptığı Conkbayırı’nda düşmanı buradan atmak için yapılan süngü taarruzu sırasında şehit oldu. Şehit olduğu yere ise kendi adına bir anıt dikildi. Mehmet Nazif, evli ve 2 çocuk babasıydı. Eşinin adı Emine, kızının adı Fatma Müfide, oğlunun adı ise Ali Adnan idi.

Kardeşleri Şehit Oldu

Fevzi Paşa’nın üç erkek kardeşi vardı. Kardeşlerinden Muhtar Bey Balkan Savaşı’nda 1912’de üsteğmen rütbesindeyken Manastır’da şehit oldu. Diğer kardeşi Sami Bey daha askeri Rüştüye’de öğrenci iken, 17 yaşında hayatını kaybetti. Mehmet Nazif ise 8 Ağustos 1915’de Conkbayırı muharebesinde bölüğünü süngü hücumuna kaldırdığı sırada şehit oldu. Fevzi Paşa ailenin hayatta kalan son erkek evladıydı.

Kent askeri özelliğini her zaman korur. Osmanlı Devleti’nin atadığı kent yöneticileri aynı zamanda boğaz komutanıdır. Özellikle 1800′lü yıllarda çok renkli yaşamlara sahne olan Çanakkale’de deniz ticaretinin getirdiği bir refah ve zenginlik vardır. Tarım ürünleri yanında kente sonraları ismini verecek olan ünlü seramikleri ticaret mallarının başında yer alır. Yabancı ülkelerin ticari konsoluslukları kordon boyunca sıralanmıştır. Kente batılı yaşam tarzı hakimdir. Türkler, rumlar, ermeniler, yahudiler ve levantenlerin barış içerisinde bu güzel doğayı paylaştıkları o zamanlardan az da olsa izler günümüze kadar gelmiştir.

1912 yılında başlayan Balkan Savaşı, ardından 1. Dünya Savaşı, Çanakkale Savaşları ve işgal yılları bu zenginliğin sonunu getirir. Kent bu dönemlerde askeri yığınak bölgesidir. Siviller tarafından boşaltılan kent savaşlar sonunda artık bir harabe halindedir.

Çanakkale’nin varoluş nedeni, boğaz kenarındaki Kala-i Sultaniye günümüzdeki adıyla Çimenlik Kalesi’dir. Kaleyi, Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethettikten sonra 1462 yılında yaptırmıştır. Piri Reis, Kitab-ı Bahriye’sinde kitabını burada tamamladığından bahseder.

Kale, kare planlı bir iç kale ve dış kaleden meydana gelmektedir. İç kalenin girişine konulan antik mermer koltuğa Fatih Sultan Mehmet’in oturarak askerlere hitap ettiği söylenir. Kalenin dış duvarları 100×150 m. ölçülerindedir. Surların yüksekliği 11 metredir. Surların üzerinde köşelerde ve aralarda dışa taşkın olarak 9 adet burç bulunmaktadır. Kalenin deniz tarafındaki suru III. Selim yıktırılmış yerine o günün silah teknolojisine uygun olarak top platformları ve cephanelikler yaptırılmıştır.Çanakkale Savaşları sırasında 4 adet top kalede savunma görevi yapmıştır. 18 Mart 1915 günü kale özellikle İngiliz gemisi Queen Elizabeth’in yoğun saldırılarına mağruz kalmış ve zarar görmüştür. Günümüzde Deniz Müzesi’nin bir bölümü olarak hizmet vermektedir.

Truva

Çanakkale Tübingen Troya Vakfı tarafından M. Osman Korfmann Kütüphanesi’nde açılan fotoğraf sergisi iki hafta boyunca açık kalacak.

1893 yılında yapılan kazılar sırasında kazı heyeti başkanlığını yürüten W. Dörpfeld tarafından çektirilen fotoğraflar, o dönem kazılarına ve kazılarda çalışan işçilerin genel durumunu gözler önüne seriyor.

Bölgede ilk kazı çalışmalarını yürüten ve sonrasında kalıntılar altında bulduğu Truva hazinesini alarak ülke dışına çıkaran Heinrich Schlimann’ın 1890 yılında hayatını kaybetmesi ile ikinci dönem kazı başkanlığını W.Dörpfeld’in yürüttüğünü belirten Truva Antik Kenti Kazı Araştırmacısı Yrd. Doç. Dr. Rüstem Arslan, çekilen 350 fotoğraftan 60 tanesini sergilediklerini söyledi. 1830′lu yıllarda yaygınlaşmaya başlayan fotoğraf makinesi ile ilk defa arkeolojik alanda belgeleme fotoğraf çekimlerinin bu bölgede yapıldığını hatırlatan Arslan, çekilmiş olan fotoğrafları bugüne kadar kazı çalışmasını yapanlar dışında hiç kimsenin görmediğini, bu fotoğrafların kamuoyu ile ilk defa bu sergi ile buluştuğunu vurguladı.

Kazı heyeti tarafından çekilen ve günümüze kadar saklanan bu fotoğrafların Truva Kentin’de bulunan kalıntılar kadar değerli olduğunu kaydeden Arslan, fotoğraflar arasında bölgeye gelen ilk turist kafilesi, açılan ilk su kuyusu, bazı bölgelerin kazılmadan önceki hali, Truvalıların savaşa girmeden önce yiyecek ve içecek depoladıkları küpler, o dönem civar köylerden getirilerek kazılarda çalıştırılan köylülerin o günkü halini gösteren detayların yer aldığını ifade etti.

Truva’nın geçmişini merak eden ve antik kenti gezmeye gidecek olan turistlerin bölgeye gitmeden önce fotoğraf sergisini gezmesi gerektiğini vurgulayan Arslan, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Truva kazıları her zaman o dönemdeki teknolojinin kazılarda uygulandığı örnek kazılardan biridir. Fotoğraf sanatçılığının yaygınlaştığı dönemde ilk arkeolojik belgeleme olarak kullanılmaya başlandığı yer Truva Antik Kenti. Kazı başkanı W. Dörpfeld o dönemde çok kapsamlı ve detaylı bir belgeleme çalışması yapmış. fotoğraflarla da bunları desteklemiş. Truva’nın dışında Teyfikiye, Çıplak köyleri İntepe beldesindeki diğer arkeolojik ve geleneksel mimari yerlerle ilgili fotoğrafları da bu sergide görebiliriz. Bölge tarihinin farklı boyutlarını bu fotoğraflar da, bu sergide görmek mümkün. Bu fotoğraflar belgeleme açısından bir daha tekrarlanamayacak olan anların çok önemli anlar olduğunu düşünüyoruz. Bu sergiyi açmamızın sebebi, insanlara Truva’dan çıkarak bölge tarihini kısmen fotoğraflarla anlatmak. Şimdiye kadar açamadık çünkü yer bulamadık. Sergi sonunda biz bu fotoğrafları kütüphane içinde farklı alanlara yaymayı düşünüyoruz.”

Kale, 1462 yılında İstanbul kuşatması esnasında Papalık Donanması’nın Bizans İmparatorluğu’na yardım etmesini önlemek amacıyla Fatih Sultan Mehmet tarafından 93 günde yaptırılmıştır.

Kale, iç ve dış sur duvarlarından ve avlu içinde 7 katlı üçgen bir kuleden oluşmaktadır. Daha sonra ilk kez 1541 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından restore edilmiş, bu restorasyon esnasında güney kısmı çevreleyen bir sur duvarıyla dış uçta bir kule (Sarıkule) inşa edilmiştir.

Kale, 1870 yılında Sultan Abdülaziz tarafından ikinci kez restore edilmiştir. kuzey bölümünün orijinal dış deniz duvarı günümüzde yoktur. Bu bölümün kuzey parçası 1893-1894 yıllarında II. Abdülhamit tarafından yeniden inşa ettirilmiştir. Dış sur duvarları (dış kale) 4m., ikinci dış kale 18m., iç kale 30m. yüksekliğindedir. Duvar kalınlıkları 4m.-6m. arasındadır.

Deniz duvarlarının güney kısımları top mazgalı olarak kullanılmıştır. Kale, tümüyle kaba yontulmuş taşlarla inşa edilmiştir. açıklık kısımları kiremit kemerli olup, kapı ve pencereler beyaz mermerden yapılmıştır. Kale, Çanakkale Savaşları’nda çok önemli rol oynamıştır. Bu kale, 14 Kasım 1980 tarihinde Kültür Bakanlığı tarafından “Korunması Gereken Kültürel Varlık” olarak tescil edilmiştir.