Çanakkale Osmanlıların kurduğu az sayıdaki kentlerden biridir. Kentin kuruluşu 1462 yıllarında Fatih Sultan Mehmet tarafından günümüzdeki Çimenlik Kalesi’nin yaptırılmasıyla başlar. Kalenin bitiminden sonra kale inşaatında çalışanlar kalenin etrafına yerleşerek kentin nüvesini oluşturur. Adını kaleden alan kentin adı “Kala-i Sultaniye”dir.
Kent askeri özelliğini her zaman korur. Osmanlı Devleti’nin atadığı kent yöneticileri aynı zamanda boğaz komutanıdır. Özellikle 1800′lü yıllarda çok renkli yaşamlara sahne olan Çanakkale’de deniz ticaretinin getirdiği bir refah ve zenginlik vardır. Tarım ürünleri yanında kente sonraları ismini verecek olan ünlü seramikleri ticaret mallarının başında yer alır. Yabancı ülkelerin ticari konsoluslukları kordon boyunca sıralanmıştır. Kente batılı yaşam tarzı hakimdir. Türkler, rumlar, ermeniler, yahudiler ve levantenlerin barış içerisinde bu güzel doğayı paylaştıkları o zamanlardan az da olsa izler günümüze kadar gelmiştir.
1912 yılında başlayan Balkan Savaşı, ardından 1. Dünya Savaşı, Çanakkale Savaşları ve işgal yılları bu zenginliğin sonunu getirir. Kent bu dönemlerde askeri yığınak bölgesidir. Siviller tarafından boşaltılan kent savaşlar sonunda artık bir harabe halindedir.
