Balabanlı, Çanakkale ilinin Ayvacık ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihi
Balaban, 15. yüzyılda Halep bölgesinde yaşayan Köpekli Avşarının obalarındandır. Osmanlılar zamanında iskan politikası sonucu Maraş ve çevresi, Batı Anadolu’nun muhtelif yerleri, Belih Nehri ve Rakka çölleri ile Sıvas ve Karaman eyaletlerine iskan oldular. İlerleyen yıllarda bulundukları yerden göçe başlayan Balaban Avşarlarının (Balkanlardan Doğu Anadolu’ya kadar) Anadolu’nun çeşitli yerlerine yerleştikleri biliniyor. Nitekim günümüzde Aydın’ın Seferihisar ve Doğanbey yörelerinde yaşayan Balabanlılar ile Tunceli’de varlığını sürdüren Balabanlılar, bunların ahfadıdır. Köy, adını muhtemelen Balaban Avşarlarından almıştır[1].
Köy adını, iri yapılı anlamına gelen balaban İnsandan mı? yoksa balaban böceklerinin varlığından mı? yoksa gerçekten yörük-manav Avşarlardanmı? aldı kesin olarak bilemiyoruz. Ancak bir gerçek varki, köy tahminen 1300-1400 yılları arasında denize 2km mesafede, yörüklerevi denen mevkide ve bir kaynak suyuna yakın yerde kurulmuştur. Yaklaşık 1450 yıllarında ise bugünkü yerine taşınmıştır. Sanırım korsan baskınlarından uzaklaşmak veya kuzey taraflara sonradan gelen yeni komşu köylere hayvan otlaklarını kaptırmamak için daha kuzeye doğru taşınarak denizden ve kaynak suyundan uzaklaşılmıştır. Bugünkü köy mezar taşlarından yaklaşık 1600 yıllarından önce buraya taşındığı anlaşılmaktadır.Yeni mezarlıkta granit bir şekilsiz mezar taşında eski türkçe IIII ve mermer bir taşta IIIIV vb tarihler bulunmaktadır. Bununla birlikte eski mezarlık denen yerde ve ilk yerleşim yerinde tarihsiz mezar taşları mevcuttur. İlk yerleşimin yaklaşık 1300-1400 yılları arasında yörüklerevi denen yerde kurulduğu anlaşılmaktadır. Cenevizlilerin elinde bulunan Midilli adasından, Anadolu kıyılarına Korsan baskınlarının yapılmasına çok kızan Fatih Sultan Mehmet, Temmuz/1462 de bu Adayı fethetmiştir. Köyün de bu tarihten önce bugünkü yerine taşındığı anlaşılmaktadır. Köyün 1450′li yıllardan önce taşındığı kesin olmakla birlikte kökeninin, ya 1350 yıllarında Karamanoğullarından batıya göç eden obalardan, ya da Selçuklular zamanında batıya göç ettirilen uç beyliklerdendir. Bu yörede uç beyi olarak görevlendirilen Karesi bey, Selçukluların dağılmasıyla 1299 da Karesi beyliğini kurmuştur. Karesi beyin soyu, Sivas-Malatya civarından gelen Danişmentlilere dayanmaktadır. Çünkü civardaki Tuzla köyü 13.yy Karesi beyliği zamanında kurulmuş olup, Karesi beyliği 1361 de Osmanlılarla birleşmiştir. 14.yy’da(1366) Hüdavendigar Cami yapılmıştır. Şunu da unutmamak gerekirki Sarı Saltukla 1260′larda Trakya’ya geçen Türklerden, Bulgaristan Deliorman ve Romanya taraflarından bir grup 1306 yılında Ece Halil öncülüğünde Anadoluya geri geçmiş ve Çanakkale Kazdağları etrafında yerleştirilmiştir.
Kültür
Köyün gelenekleri; eski yıllarda her hane 365 gün sırayla yemek hazırlayarak köy odasına veya kahvesine misafirler için yemek getirilirdi. Bu gelenek yaklaşık 30 yıldan beri sadece ramazan ayında sürdürülmektedir.
Bayram namazlarından sonra yaş sırasına göre herkesin bayramlaşması ve topluca mezarlığa gidilerek kur’an okunması. Düğünlerin 2 gün 2 gece olması ve düğünlerde keşkek yapılması(Buğday ezmesi ve etle yapılan yemek). Ayrıca Çullama,çalkama, ısırgan otu böreği,un helvası,kalbura basma, hoşmelim, ekmek aşı, sütlü çorba, lokma ve pişi eski geleneksel yiyeceklerdendir.
Köy kadınlarının günlük kıyafeti; Şalvar, entari denen(gömlek) ve ferace(siyah renkli pardesü)’dür. 40 yıl önceye kadar düğünlerde bindallı denen giysi ve kına gecelerinde kırmızı kadife elbise giyilirdi. Erkekler ise eskiden karakoyunların yününden dokunan pırpıt denen kumaştan elbise giyerlerdi. Pırpıt saf yünden yapılır yünün-ipliğe, ipliğin dokunup sonra keçeleştirilmesine ve dikillip elbise yapılmasına kadar köylerde yapılırdı. Pantalonun diz altı dar ve düğmeli, ceket ise normal kumaş dikimindedir. Halen bazı kişiler giymektedir. Göğnek ve kıl çorap günlük giysilerdendi.
60 km. doğuda bulunan ve 1765 m yükseklikteki Kazdağının çıplak zirvesine, Sadece erkek çobanların yaz aylarında koyunlarını otlatmak için yüzyıllar boyu yaylaya gittiği bilinmektedir.(Artık gidilemiyor, Millipark ilan edildiği için hayvan otlatma izni verilmiyor)++++ Şemseddin Çağman
Lehçeden örnekler:
Aba : Ceket, Dada : Çocuk, Aga : Abi, Aş : Yemek, Tas : Su içme kabı, Çanak : Yemek Tabağı, Gıdışım : Küçük Kardeşim anlamında sevgi sözü, Pontul : Pantalon, Düdü : Çam kozalağı, Guzu : Kuzu, Yoğuz : İyi, Hadi Gali: Peki öyle olsun, geçti artık anlamında, Gocaman : Büyük, iri, Gobak : Olgunlaşmamış meyve, İngas : Mahsus,mecaz anlamında, Mazak : İrileşememiş meyve veya hayvan, Çomak : Sopa, değnek, Areklik : Ahretlik anlamında yakın arkadaşlar arasında kullanılır. Terezlemek: Düzenlemek,düzeltmek Dingil : Zayıf Hıştınmamak: Cevap vermemek,sessiz kalmak.
Coğrafya
Çanakkale iline 95 km, Ayvacık ilçesine 30 km, Behramkale(Assos)’a 12 km uzaklıktadır.
İklim
Köyün iklimi, Marmara iklimi etki alanı içerisindedir.
Nüfus
| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2007 | |
| 2000 | 233 |
| 1997 | 228 |
Geçim şartları nedeniyle son yıllarda büyük şehirlere çok göç veren köy nüfusunda önemli değişiklik olmamıştır.
Ekonomi
Köyün ekonomisi tarım, hayvancılığa ve turizme dayalıdır.
Muhtarlık
Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.
Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:
- 2009 – Recep Hasan Ayan
- 2004 – Recep Hasan Ayan
- 1999 – Mustafa Soydemir(Kemal Soydemir olarak bilinirdi)
- 1994 – Mustafa Soydemir
- 1989 – Mustafa Soydemir
- 1984 – Mustafa Kadir Şen
Daha önce 24 yıl Muhtarlığı AHMET ÇİÇEK yapmıştır.
Altyapı bilgileri
Köyde, ilköğretim okulu yoktur fakat taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır. kanalizasyon şebekesi vardır. Fakat arıtma tesisi yoktur. Ptt şubesi yoktur ancak ptt acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Kaynak: Vikipedia
